İyi Huylu Burun ve Sinüs Kitlelerinin Cerrahisi

İyi Huylu Burun ve Sinüs Kitleleri Nedir?

Burun boşluğu ve paranazal sinüslerde gelişen kitlelerin bir kısmı iyi huyludur. İyi huylu kitleler çevre dokulara kanser gibi yayılım göstermez; ancak bulundukları bölge nedeniyle burun tıkanıklığı, kanama, sinüs enfeksiyonu, yüz bölgesinde basınç hissi, göz çevresinde şişlik veya kozmetik sorunlara neden olabilir.

Bazı iyi huylu kitleler yavaş büyürken, bazıları çevredeki kemik yapılarda bası ve genişlemeye yol açabilir. Bu nedenle iyi huylu olmaları, her zaman önemsiz oldukları anlamına gelmez.

Sık Görülen İyi Huylu Burun ve Sinüs Kitleleri

Burun ve sinüslerde görülebilen iyi huylu veya sınırda davranışlı lezyonlar arasında şunlar yer alabilir:

• İnvertedpapillom
• Osteom
• Fibro-osseöz lezyonlar
• Mukosel
• Retansiyon kistleri
• Antrokoanal polip
• Hemanjiyom ve damar kaynaklı lezyonlar
• Schwannom gibi sinir kılıfı tümörleri
• Juvenil nazofarengealanjiyofibrom gibi damarsal tümörler
• Odontojenik kaynaklı sinüs lezyonları

Bu lezyonların her biri farklı davranış gösterir. Bazıları yalnızca takip edilebilirken, bazıları cerrahi olarak çıkarılmalıdır.

Hangi Belirtiler Görülebilir?

İyi huylu burun ve sinüs kitleleri şu belirtilerle ortaya çıkabilir:

• Tek taraflı burun tıkanıklığı
• Tekrarlayan burun kanaması
• Geniz akıntısı
• Yüzde dolgunluk veya basınç hissi
• Baş ağrısı
• Koku alma bozukluğu
• Tekrarlayan sinüzit
• Göz çevresinde bası hissi
• Yanak veya alın bölgesinde şişlik
• Diş ve üst çene bölgesinde dolgunluk
• Geniz bölgesinde kitle hissi

Özellikle tek taraflı burun tıkanıklığı ve tekrarlayan burun kanaması olan hastalarda ayrıntılı endoskopik muayene önemlidir.

Tanı Nasıl Konur?

Tanı sürecinde ilk basamak ayrıntılı kulak burun boğaz muayenesi ve nazal endoskopidir. Endoskopik muayene ile burun içindeki kitlenin yeri, görünümü, kanama eğilimi ve çevre yapılarla ilişkisi değerlendirilir.

Gerekli durumlarda paranazal sinüs tomografisi, manyetik rezonans görüntüleme ve biyopsi yapılabilir. Bazı damarsal tümörlerde biyopsi kanama riski nedeniyle doğrudan yapılmayabilir; önce görüntüleme ve damar yapısının değerlendirilmesi gerekebilir.

Cerrahi Tedavi Ne Zaman Gerekir?

Cerrahi tedavi şu durumlarda gündeme gelebilir:

• Kitlenin giderek büyümesi
• Burun tıkanıklığına neden olması
• Kanama yapması
• Sinüs kanallarını tıkaması
• Tekrarlayan enfeksiyonlara yol açması
• Göz, kafa tabanı veya çevre yapılara bası oluşturması
• Tanının netleştirilmesi gerekmesi
• Nüks riski olan bir lezyon saptanması
• Kötü huylu tümör şüphesinin dışlanamaması

İyi Huylu Kitlelerde Endoskopik Cerrahi

Günümüzde birçok iyi huylu burun ve sinüs kitlesi, uygun hastalarda burun içinden endoskopik yöntemle çıkarılabilir. Bu yaklaşımda dışarıdan kesi yapılmaz. Kitle, endoskopik görüş altında çevre dokulara zarar vermeden temizlenmeye çalışılır.

Ancak her kitle endoskopik yöntem için uygun değildir. Kitlenin boyutu, yerleşimi, göz çukuru, kafa tabanı, beyin zarı, şah damarı veya optik sinirle ilişkisi cerrahi yaklaşımı belirler. Bazı hastalarda endoskopik cerrahiye ek olarak açık yaklaşım veya kombine cerrahi gerekebilir.

İnverted Papillom Cerrahisi

İnvertedpapillom, iyi huylu kabul edilen ancak nüks etme eğilimi olan ve nadiren kötü huylu dönüşüm gösterebilen özel bir burun-sinüs tümörüdür. Genellikle tek taraflı burun tıkanıklığı, burun akıntısı veya kanama ile ortaya çıkar.

Tedavisi cerrahidir. Cerrahide amaç yalnızca kitlenin görünen kısmını çıkarmak değil, tümörün kaynaklandığı mukozal tutunma alanını da güvenli şekilde temizlemektir. Bu nedenle ameliyat öncesi tomografi ve MR ile ayrıntılı planlama yapılması önemlidir. Ameliyat sonrası düzenli endoskopik takip gerekir.

Ameliyat Sonrası Takip

İyi huylu burun ve sinüs kitlelerinde ameliyat sonrası takip, kitlenin tipine göre değişir. Bazı basit kistlerde kısa süreli takip yeterli olabilirken, invertedpapillom veya nüks eğilimi olan tümörlerde uzun dönem düzenli endoskopik kontrol gerekir. Patoloji sonucu kesin tanıyı belirler. Bu nedenle çıkarılan dokunun patolojik incelemesi tedavinin vazgeçilmez bir parçasıdır.