Nazal Septum ve Konka Cerrahileri

Burun İçi Anatomisi: Nazal Septum ve Konka Nedir?

Burun, solunum sisteminin başlangıç organı olup, sadece havanın akciğerlere iletilmesini sağlamaz; aynı zamanda alınan havanın ısıtılması, nemlendirilmesi ve filtre edilmesi görevlerini de yürütür. Bu fonksiyonların sağlıklı şekilde yerine getirilebilmesi için burun içi anatomik yapılarının dengede olması gerekir.

Nazal Septum

Burun boşluğunu sağ ve sol olmak üzere iki eşit odaya bölen, ön kısmı kıkırdak, arka kısmı ise kemikten oluşan anatomik duvardır.

Konka (Burun Eti)

Her iki burun boşluğunun yan duvarlarında yer alan, üzerleri mukoza ile kaplı, zengin damar ağına sahip kemik yapılı oluşumlardır. Üst, orta ve alt konka olmak üzere üç çifttirler. Havanın nemlendirilmesinde en aktif rolü alt konkalar üstlenir.

Nazal Septum Deviasyonu ve Konka Hipertrofisi Nedir?

Nazal septumun orta hattan sağa veya sola doğru eğrilmesine nazal septum deviasyonu denir. Genellikle büyüme çağındaki kemik-kıkırdak gelişim asimetrilerinden veya fiziksel travmalardan kaynaklanır. Konkaların (özellikle alt burun etlerinin) alerji, kronik sinüzit, sigara dumanı veya septuma bağlı hava akımı değişiklikleri nedeniyle kalıcı olarak büyümesine ise konka hipertrofisi adı verilir. Genellikle bir taraftaki septum eğriliğine bağlı olarak, karşı taraftaki burun boşluğunda havayı dengelemek amacıyla kompansatuar (dengeleyici) konka büyümesi gözlenir. Her iki durum da kronik burun tıkanıklığının en yaygın nedenlerindendir.

Cerrahi Endikasyonlar (Hangi Durumlarda Ameliyat Planlanır?)

Burun tıkanıklığı şikayeti olan her hastada ilk seçenek cerrahi değildir; özellikle konka büyümelerinde öncelikle medikal tedaviler (sprey, alerji ilaçları) denenir. Ancak şu durumlarda cerrahi müdahale zorunlu hale gelir:

• Kronik Burun Tıkanıklığı
  
  Anatomik eğriliğe bağlı olarak hastanın burundan nefes alamaması, buna bağlı gelişen ağız kuruluğu, kronik farenjit ve yaşam kalitesinin düşmesi.
  
• Uyku Bozuklukları ve Horlama
  
  Burun tıkanıklığının uykuda üst hava yolu direncini artırarak horlamaya ve uyku apnesine (nefes durması) zemin hazırlaması veya eşlik etmesi.
  
• Tekrarlayan Sinüzit ve Kulak Problemleri
  
  Septum eğriliğinin sinüs kanallarını veya östaki borusunun fonksiyonunu mekanik olarak bloke etmesi.

Ameliyat Teknikleri: Septoplasti ve Konka Cerrahisi

Bu iki cerrahi işlem, burun tıkanıklığını bütünüyle çözmek adına genellikle aynı seansta kombine olarak uygulanır. Ameliyatlar burun içerisinden yapıldığı için dışarıdan görünen bir dikiş izi veya burun şeklinde bir değişiklik (rinoplasti yapılmadığı sürece) meydana gelmez.

Septoplasti (Eğri Kıkırdak ve Kemik Dokuların Düzeltilmesi)

Genel veya bazen lokal anestezi altında uygulanır. Burun mukozasında küçük bir kesi yapılarak kıkırdak ve kemik dokular üzerindeki zardan ayrılır. Eğri olan kemik kısımlar çıkarılır, kıkırdak dokular ise burun sırtının ve ucunun desteğini bozmayacak şekilde (L-strut korunarak) tıbbi yöntemlerle şekillendirilip orta hatta yeniden konumlandırılır.

Konka Cerrahisi (Burun Eti Küçültülmesi)

Alt burun etlerini küçültmek için günümüzde mukoza bütünlüğünü koruyan minimal invaziv teknikler tercih edilmektedir.

Radyofrekans ile Ablasyon

Konka içerisine yerleştirilen özel bir prob yardımıyla dokuya termal enerji verilir. Bu enerji dokuda kontrollü bir hasar yaratarak zamanla burun etinin büzüşmesini ve küçülmesini sağlar.

Endoskopik KonkaPlastisi / Mikrodebrider

Konkanın içindeki kemik büyümeleri veya aşırı yumuşak dokular endoskop altında tıraşlanarak hacim azaltılır ancak dış mukoza korunur. (Not: Burun etlerinin tamamen kesilerek çıkarılması, havanın nemlenmesini bozup “Boş Burun Sendromu” denilen kalıcı kuruluk ve tıkanıklık hissine yol açtığı için günümüz modern cerrahisinde uygulanmamaktadır).

Ameliyat Sonrası Dönem ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Silikon Splint Kullanımı
  
  Ameliyat sonunda septumun orta hatta düzgün iyileşmesi ve kanama riskini azaltmak için burun içine oluklu silikon yapraklar (splint) yerleştirilir. Bu silikonlar ortası delik olduğu için hastanın ameliyat sonrasında da kısmen nefes almasına izin verir ve çıkarılırken klasik bez tamponlar gibi yapışma veya ağrı yapmaz. Genellikle 2 ila 7 gün içinde çıkarılır.
  
• Burun Bakımı
  
  Ameliyat sonrasında burun içinde oluşan kabukların temizlenmesi ve mukozanın kurumaması için okyanus suyu/tuzlu su solüsyonları ile düzenli yıkama yapılması ve hekimin önereceği nemlendirici kremlerin kullanılması iyileşme sürecini hızlandırır.
  
• Fiziksel Koruma
  
  Ameliyatı takip eden ilk 2-3 hafta boyunca burnu travmalardan korumak, sümkürmekten kaçınmak, ağır spor yapmamak ve sıcak banyo/sauna gibi kan basıncını artıran aktivitelerden uzak durmak gerekmektedir.