Açık Larinks Cerrahileri

Açık Larinks Cerrahisi Nedir?

Larenks (gırtlak) tümörleri, hastalığın evresi, tümörün yerleşimi veya hastanın anatomik uygunsuzluğu (örneğin kıkırdak dokuya yayılım, yetersiz ağız açıklığı) nedeniyle lazer veya robotik cerrahi gibi kapalı (transoral) yöntemlerle tam olarak çıkarılamadığında “açık larinks cerrahileri” gündeme gelir. Açık cerrahi, boyun bölgesinden yapılan cilt kesileri ile doğrudan larenks kıkırdaklarına ulaşılarak hastalığın onkolojik prensiplerden taviz verilmeden temizlenmesini sağlayan klasik, ancak son derece hayati ve kapsamlı operasyonlardır.

Tümörün gırtlaktaki yayılım derecesine göre bu ameliyatlar iki ana kategoriye ayrılır: Parsiyel (Kısmi) Larenjektomi ve Total Larenjektomi.

Parsiyel (Kısmi) Larenjektomi

Tümörün larenksin tamamını sarmadığı, hastalığın sadece belirli bir anatomik alt bölgeyle sınırlı kaldığı durumlarda uygulanan açık cerrahi tekniğidir.

• Ameliyatın Amacı: Gırtlağın tümör barındıran hastalıklı kısmı güvenli cerrahi sınırlarla çıkarılırken, hastanın yutma, solunum ve konuşma fonksiyonlarını sürdürebilmesi için gerekli olan sağlıklı kıkırdak, kas ve sinir yapıları korunur (Organ koruyucu yaklaşım).
• Fonksiyonel Sonuçlar: Hastalar ameliyat sonrasında, hava yolunu korumak amacıyla geçici olarak takılan boyun kanülü (trakeostomi) çıkarıldıktan sonra normal yollardan (ağız ve burun yoluyla) nefes almaya ve konuşmaya devam edebilirler. Hastalığın larenkste tuttuğu bölgeye göre; Supraglottiklarenjektomi, Süprakrikoidlarenjektomi, Vertikal parsiyel larenjektomi gibi farklı cerrahi teknikler Baş Boyun Cerrahisi pratiğinde uygulanmaktadır.

Total Larenjektomi (Gırtlağın Tamamen Alınması)

Gırtlak kanserinin ileri evreye (T3 ve T4) ulaştığı, gırtlağın her iki tarafını kapladığı, kıkırdak yapıyı tahrip ettiği veya daha önce uygulanan radyoterapiye/kısmi cerrahiye rağmen hastalığın nüks ettiği (tekrarladığı) durumlarda zorunlu olarak uygulanan, hayat kurtarıcı açık cerrahi prosedürdür.

• Anatomik Değişiklik: Larenks, ses telleri ve tiroid bezinin bir kısmı dahil olmak üzere tüm yapısıyla vücuttan uzaklaştırılır. Nefes borusu (trakea), boynun alt kısmındaki cilde ağızlaştırılarakkalıcı bir stoma (nefes alma deliği) oluşturulur. Hasta artık nefes alma işlemini ağız veya burun yerine boynundaki bu açıklıktan gerçekleştirir.
• Yutma ve Beslenme: Ameliyat sırasında yemek borusunun anatomik bütünlüğü yeniden sağlandığı için, hastalar iyileşme döneminden sonra yutma fonksiyonlarını geri kazanır ve ağızdan normal beslenmelerine devam edebilirler.
• Ses Rehabilitasyonu: Gırtlağın alınmasıyla birlikte doğal ses üretimi kaybolur. Ancak güncel tedavi yaklaşımlarında, ameliyat esnasında veya sonrasında nefes borusu ile yemek borusu arasına yerleştirilen ses protezleri (konuşma butonu) sayesinde hastalar yüksek bir başarı oranıyla yeniden konuşmayı öğrenebilmektedir. Alternatif olarak özofageal (yemek borusu) ses eğitimi veya elektronik cihazlar da ses rehabilitasyonunda kullanılmaktadır.

Boyun Diseksiyonu (Lenf Bezlerinin Temizlenmesi)

Baş boyun bölgesi kanserlerinin en yaygın yayılım (metastaz) yolu boyundaki lenf bezleridir. İster parsiyel ister total larenjektomi yapılsın, eğer klinik radyolojik bulgularda boyun lenf bezlerine sıçrama saptanmışsa veya hastalığın mikroskobik düzeyde yayılma riski yüksek görülüyorsa, gırtlak ameliyatı ile eş zamanlı olarak boyun diseksiyonu işlemi gerçekleştirilir. Bu işlemle boyundaki riskli lenf bezleri ve yağ dokuları bir bütün olarak temizlenerek hastalığın bölgesel kontrolü sağlanır.